Waarom heb ik nou weer porno gekeken?
“Ik had me nog zo voorgenomen . . . “ Ken je deze zin? Deze is je misschien al talloze keren door het hoofd gegaan. Steeds beslis je weer dat je nooit meer porno kijkt en steeds val je weer terug in oude gewoontes. Hoe kan dit nou? Hoe kan het dat je iets doet wat je eigenlijk helemaal niet wilt? Het is alsof er een strijd plaatsvindt in je hoofd: je wil het wel en tegelijkertijd wil je het niet! 🤔
Direct genot van porno of tevredenheid op de lange termijn
Ik heb hier al meerdere keren over geschreven, maar ik kan hier over blijven uitweiden. Het is een concept dat best goed te begrijpen is, maar wat in de praktijk ontzettend moeilijk is om echt grip op te krijgen. Het belangrijkste verschil tussen datgene wat je wel wilt en wat je niet wilt is de tijdspanne waarop het plaatsvindt. Wel of niet pornokijken gaat in zekere zin om de keuze tussen tevredenheid op de lange termijn en genot of afleiding in het huidige moment.
duidelijke oorzaken om porno te kijken
Soms is het direct duidelijk en is de noodzaak om porno te kijken (in het hier en nu) gewoon ontzettend hoog. Dat overschaduwt dan volledig je blik op de lange termijn. Op dat moment ben je gewoon opgewonden of wil je echt niet in het huidige moment zijn. Het kan je niets schelen of je over 2 maanden in balans door het leven zou gaan als je geen porno meer zou kijken. Je wilt gewoon nu een kritiek probleem oplossen en dat doe je met porno. Voor dit soort situaties is het vooral belangrijk om op zoek te gaan naar de oorzaken en aanleidingen die schuilgaan achter je behoefte aan porno. Meer daarover lees je hier.
Niet van plan om porno te kijken
Maar heel vaak lijkt de noodzaak om porno te kijken helemaal niet zo hoog en zijn de moeilijkheden een stuk subtieler. Je was helemaal niet van plan om porno te gaan kijken, maar een uur later doe je het toch? Wat gebeurt daar op zo’n moment? Waarom lijkt het alsof je helemaal geen controle hebt? En wat kan je hieraan doen?
Allereerst is het belangrijk om te beseffen dat een lichte nieuwsgierigheid naar porno, en een lichte behoefte aan het kijken daarvan, altijd wel zal blijven. Ik denk dat je dat kan zien als iets gezonds en menselijks. Aan dat stukje kan je dus niets veranderen, maar aan het stukje wat daarna komt wel: en dat is jouw reactie op die nieuwsgierigheid en behoefte. Want wat gebeurt er vlak nadat die lichte of subtiele intentie om porno te kijken in je opkomt? Je gaat onderhandelen!
Onderhandelen
Ik weet zeker dat je nu al precies weet waar ik het over heb. Op zo’n moment dat je het eigenlijk wel wilt en niet wilt, gaat er overleg plaatsvinden. Het is een overleg tussen je helder denken en je directe behoefte; tussen de lange termijn en de korte termijn
Kijk eens naar deze gedachtegang. Komt zoiets je bekend voor?
“Ik kijk geen porno meer. Ik ga vanavond dus ook echt geen porno kijken“
“Ik ben nu wel alleen thuis, het zou de perfecte gelegenheid zijn”
“Maar ik ga het niet doen, ik kijk al 2 weken geen porno meer”
“Maar ik heb ook nog geen zin om naar bed te gaan. Ik verveel me en ga wat scrollen”
“Ik kan best wat mooie vrouwen (mannen) bekijken. Dat valt onder gezonde seksuele interesse en is geen porno. Anderen doen dat ook”
“Ik ben best benieuwd wat er voor nieuws te vinden is op …. (favoriete pornosite) of welke nieuwe videos er zijn van …… (favoriete persoon)”
“Maar dat ga ik niet doen. Ik wil echt geen porno meer kijken”
“Maar ja, ik zit nu ook naar mooie vrouwen (mannen) te kijken. Ik kan toch ook wel even kijken of er iets nieuws is. Ik kijk alleen en ga niet masturberen”
“Oh wauw, hier wil ik wel meer van zien”
“Nee, ik leg mijn telefoon weg”
“Ik pak hem nog heel even. Nog even kijken wat ik nog meer kan vinden, want het was wel echt heel speciaal wat er nu te vinden was. Dat wil ik eigenlijk niet missen”
Geen weg meer terug
Je snapt het wel: ergens in dit rijtje is het punt bereikt waarop er bijna geen terugweg meer mogelijk is. Hier is dan het automatisch handelen gestart en begin je echt porno te kijken er waarschijnlijk te masturberen. Eigenlijk zie je dat je steeds tegen jezelf zegt dat je een bepaalde hele stap niet zet, maar als concessie wel een 10de stapje. Ergens weet je dat dat 10de stapje ook wel tot die hele stap leidt, maar daar hoef je bij dat ene 10de stapje nog niet over na te denken. Op een bepaald moment heb je al zoveel 10de stapjes gezet, dat het beginpunt al uit zicht is en je alleen nog maar verder kunt gaan naar het eindpunt.
Geen gelijke strijd
Een van de moeilijkheden is dat het geen gelijke strijd is. Het is geen discussie waarin 2 personen met goede argumenten komen om het wel of niet te doen. Het is een strijd tussen enerzijds je helder denken vanuit de prefrontale cortex dat wel met goede argumenten komt om het niet te doen, en anderzijds met een steeds sterkere genotsreactie in het beloningscentrum van je middenhersenen om het wel te doen.
En wat doe je eraan?
Dit hele proces wordt gekenmerkt door de geleidelijkheid waarmee het zich ontvouwt. Soms kan dit proces zich afspelen over een hele dag en soms vindt het plaats binnen enkele minuten, maar het gaat wel stapje voor stapje. En terwijl dit is wat het zo moeilijk maakt om weerstand te bieden, is deze geleidelijkheid ook een sleutel tot de oplossing van het probleem. Het betekent namelijk dat het je meerdere punten van herkenning kan geven en meerdere aanknopingspunten om een rem te zetten op het proces. Hoe beter je dit proces in detail bestudeert, hoe beter je een volgende terugval kan voorkomen.
Opdracht: beschrijf jouw onderhandeling
Ik geef je daarom deze opdracht mee: schrijf voor jezelf eens uit hoe zo’n proces zich bij jou ontvouwt. Welke gedachtes heb je? Welke handelingen volgen daarop? Wanneer heb je het punt bereikt waarop je het beginpunt uit het oog bent verloren en er geen weg meer terug is. Hoe zien bij jou de rem en het gaspedaal eruit? Voel je vrij om ze mij te mailen voor feedback.
In mijn volgende blog schrijf ik meer over hoe je dit proces voor kan zijn en welke stappen je kan ondernemen als je beseft dat je er middenin zit.
